کوه نوردی، ورزش و سلامتی

                                وقایع پایان فصل 2010 اورست و هیمالیا – قسمت سوم

30 آگوست 2010 – این قسمت بر کوه نوردانی که به باشگاه 8000 متری ها پیوستند ، رکورد های تاریخی و دیگر " اولین های " بدست آمده در بهار 2010 متمرکز است. و نیز در مورد تردیدها و اختلاف نظر ها در طی این فصل صحبت می کند.

                                                  باشگاه 8000 متری ها

همانگونه که در وقایع نگاری سال قبل پیش بینی شد که فهرست کوه نوردان صعود کننده به تمام 14 قله 8000 متری در چند سال آینده دو برابر یا بیشتر خواهد شد ، الان همین گونه شده است. در سال 2009 چهار کوه نورد این رقابت را به پایان رساندند : دنیس اوروبکو ، رالف دوجموویتس ، ویکا گوستافسون و آندرو لاک. امسال ، تا این زمان چهار نفر اضافه شده اند : جو گارسیا ، پیوتر پوستلنیک ، اوه یون- سان و ادورنه پاسابان. این فهرست تا پایان سال 2008 چهارده نام داشت ، و اکنون 22 نفر شده است ( افزایش 57 درصدی).

                   فصل بهار : آنهایی که توانستند تماتم 14 قله 8000 متری را صعود کنند

جو گارسیا : اولین پرتقالی و یازدهمین فردی که بدون اکسیژن به تمام 14 قله صعود کرد. شروع کار جو در چو اویو ( 1993 ) بود که در آنجا مسیر تا حدی جدید را همراه با ویلیکی و پوستلنیک باز کرد و بعد به نانگا پاربات صعود کرد. پس از وقوع فاجعه در اورست (1999) ، او دچار یخ زدگی شدید شد و برای پایین آمدن نیازمند کمک زوج برزیلی پائولو و هلنا شد. اما جو قوی و سرسخت بود. او بهبودی پیدا کرد و با اشتیاقی قوی به بازی بازگشت. با اتمام آخرین 8000 متری در طی سال های 2004 تا 2010 موفق شد به کار پایان بدهد.

پیوتر پوستلنیک : سومین کوه نورد اهل لهستان که رقابت را به پایان رساند. او نه تنها به خاطر مهارت هایش بلکه بخاطر کارهای بشردوستانه در کمک به کوه نوردان دچار مشکل ( کی دو در 1996 ، برود پیک در 1999 و آناپورنا در 2006 ) مورد احترام می باشد. آناپورنا – آخرین 8000 متری پیش روی او – مشکل ظاهر شد. دو تلاش در رخ جنوبی ( 2004 و 2005 ) ، یک تلاش در یال شرقی ( 2006) و یک تلاش در رخ شمالی (2008)  انجام داد، که همگی بدون موفقیت به پایان رسید. پس از 2006 ، پوستلنیک گفت :" این کوه ، که تلاش کردم برای بار سوم فتح کنم ، تمام مهارت های کوه نوردی و انسانیتم را به خود کشید." اما خوشبختانه او بازگشت و بالاخره آناپورنا را فتح کرد و به سفری تقریبا 20  ساله در میان 8000 متری ها پایان داد. او مسن ترین کوه نورد ( با 58 سال سن) فاتح تمام 14 قله 8000 متری هم می باشد.

اوه یون – سان : او کاری را انجام داد که غیر ممکن به نظر می آمد. در سال 2007 ، با تنها سه 8000 متری صعود کرده ( گاشر 2 ، اورست و شیشا پانگما ) ، چندین سال نوری از ادورنه ، گرلینده و نایوز فاصله داشت. اما او طرح های بزرگی داشت ، و با حمایت اسپانسرهای قوی ، بودجه نامحدود ، و ساختاری خیره کنده ، یازده 8000 متری را در حدود 3 سال صعود کرد. در گاشر بروم I (2009) ادورنه را پشت سر نهاد و کوه نورد زن پیشتاز شد. در نهایت بهار امسال اولین زن صعود کننده به تمام 14 قله 8000 متری شد.

ادورنه پاسابان : سومین کوه نورد اهل اسپانیا و دومین کوه نورد زن صعود کننده به تمام 8000 متری ها . اولین قله اش اورست بود که همراه با دونفر از همنوردان همیشگی اش ایوان والجو و سیلویو موندیللی انجام شد. پس ازصعود برخی کوه ها ، به Al Filo de Lo Imposible ، یک شوی تلویزیونی برای TVE پیوست ، و نیز دارای اسپانسر و ساختاری بود که متعهد به این رقابت شود. با دو صعود در این فصل ( آناپورنا و دقیقا یک ماه بعد شیشا پانگما) ، او موفق شد. جالب است که اشاره کنیم او تمام 14 قله را در زمانی بسیار کوتاه فتح کرد : هشت سال و 11 ماه ( سریع تر از جرزی کوکوشکا ، پارک یانگ – سئوک ، هان وانگ – یانگ و دنیس اوروبکو).

                                             اولین ها و رکورد شکنان

I – اورست

اولین زن اتریشی – گرلینده کالتنبرونر ، سیلویا استودر ، کلاودیا استودر.

اولین بنگلادشی – موسی ابراهیم

اولین بریتانیایی صعود کننده که هشت بار صعود کرد – کنتون کول

اولین فرد آمریکای مرکزی که اورست را از هر دو سمت صعود کرد – جولیو برد ( P.R.)

اولین  کوه نوردی که 20 بار به اورست صعود کرد – آپا شرپا ( نپال)

اولین کوه نوردانی که در پنج فصل مختلف دو بار صعود کردند – فوربا تاشی ( نپال ) و دورجه سونام گیالزن ( نپال)

اولین زن فنلاندی – کارینا رای هاستا

اولین زن یونانی – آناستازیا ایلیوپولو

اولین زن اهل گواتمالا – آندریا کاردونا

اولین مجاری که دو بار صعود کرد – آنیتا اوگیان

اولین ایرلندی که 3 بار صعود کرد – نوئل ریچموند هانا

اولین ایتالیایی که 4 بار صعود کرد – سیمونه مورو

اولین زن اهل آمریکای مرکزی – آندریا کاردونا ( گواتمالا)

اولین زنی که سه سال متوالی مسیر نپالی را صعود کرد – ملیسا سو آرنوت ( آمریکایی )

اولین مالتی – روبرت گات ، گرگ آتارد و مارکو کرمونا.

اولین مکزیکی که چهار بار صعود کرد – یوری کونترراس کدی

اولین های اهل مونتنگرو –   Niksicani Dordije Vujicic, Marko Blecic, Dragutin Vujovic

اولین نیوزیلندی که 7 بار صعود کرد – مارک وود وارد

اولین تیم مادر و دختر از سمت تبت – سیلویا و کلاودیا استودر ( اتریش)

اولین عمانی – خالد سلیمان الصیابی

اولین معلول از آمریکای جنوبی – نلسون کاردونا ( کلمبیا)

اولین کره جنوبی که چهار بار صعود کرد – هئو یانگ – هو

اولین برادران غربی که دو سال متوالی با هم صعود کردند – ویلی و دامیان بنه گاس ( آرژانتینی / آمریکایی)

مسن ترین برزیلی – مانوئل موگادو ، 53 ساله

مسن ترین زن برزیلی – کلئو ویدلیچ ، 46 ساله

مسن ترین فنلاندی – میکا پیتکاماکی ، 40 ساله

مسن ترین زن دانمارکی – استینا دالگارد پدرسن ، 35 ساله

مسن ترین نروژی – توره راسموسن ، 60 ساله

مسن ترین پرتغالی – آنجلو فلگوئیراس ، 46 ساله

مسن ترین از ترکیه – علی ناشو محروقی ، 42 ساله

دومین کوه نورد غربی که 10 بار اورست را صعود کرد - Guillermo Willie Benegas (ARG/USA)

کوه نورد غربی با صعود های بیشتر (12) –  Dave Hahn (USA)

جوان ترین کوه نورد – جوردن رومرو ( آمریکایی) ، 13 ساله

جوان ترین زن بریتانیایی – بونیتا جینا نوریس ، 25 ساله

جوان ترین هندی – آرجون واجپایی ، 16 ساله

جوان ترین خانم هندی - Bhagyashree Manohar Sawant ، 18 ساله

جوان ترین لبنانی – الیا سایکالی ، 31 ساله

II- لوتسه:

جوان ترین کوه نورد زن – تامارا لونگر ( ایتالیایی) ، 23 ساله

III-ماکالو:

اولین هلندی – آمولد کوستر

اولین زن فرانسوی – Sandrine De Choudens

اولین یونانی - Zaharias Kiriakakis

اولین زن سویسی – آلکسیا زوبرر

اولین نرکی – تونج فیندیک

جوان ترین اکراینی – ولادیمیر روشکو

IV – چو اویو :

اولین آمریکای جنوبی که 2 بار صعود کرد – Maximo Kausch (ARG)

V – دائولاگیری :

اولین ایرانی ها – عظیم قیچی ساز ، ایرج معانی، سید واسع سید موسوی ، مجید نعمت اللهی ، و محمود هاشمی

VI – آناپورنا:

 اولین رومانیایی – هوریا کولیباسانو

اولین زن اسپانیایی – ادورنه پاسابان

اولین زنی که به تمام 14 قله صعود کرد – اوه یون-سان ( کره جنوبی)

اولین زنی که به Top Eight Nepal صعود کرد – ادورنه پاسابان ( اسپانیایی)

اولین غربی که 2 بار به آناپورنا صعود کرد – پیتر هومر ( اسلواکی)

اولین غربی که از دو طرف صعود کرد – پیتر هومر

مسن ترین کوه نورد روسی – یوگنی وینوگرادسکی ،63 ساله

مسن ترین لهستانی – پیوتر پوستلنیک ، 58 ساله

مسن ترین زن اهل کره جنوبی – اوه یون- سان ، 43 ساله

مسن ترین اسپانیایی – خوانیتو اویارزابال

جوان ترین زن لهستانی – کینگا بارانوسکا ، 35 ساله

VII – شیشا پانگما :

اولین زن اسپانیایی – ادورنه پاسابان

مسن ترین ژاپنی – کازویوشی کوندو ، 68 ساله

دومین زن اسپانیایی صعود کننده به تمام 14 قله – ادورنه پاسابان

دومین کشوری که تمام 14 قله توسط زنان صعود شد – اسپانیا

VIII – برخی تردیدها در طی این فصل

آیا می توان صعود خوانیتو اویارزابال در آناپورنا را معتبر دانست؟

خوانیتو اویارزابال ( اسپانیایی) یکی از شگفت انگیزترین کوه نوردان تمام دوران است. روح بی قرار او در پیوند با 8000 متری هاست ، و برای او پایان یک رقابت تنها آغاز رقابتی دیگر بود. اکنون این باسکی دنبال " رقابت دوبله " است یعنی می خواهد اولین کوه نوردی باشد که تمام 14 قله 8000 متری را دوبار صعود می کند. او تا این زمان صعود به اورست ، کی دو ، کانگچن جونگا ، ماکالو ، چو او یو، گاشربروم1 و گاشربروم 2 را تکرار کرده است.

در 27 آوریل در قله آناپورنا ایستاد و دومین فردغربی شد که دو بار به این قله صعود می کند. اما آیا می توان " صعودش" را حقیقتا معتبر دانست؟

مجادله به این خاطر پیش آمد چون خوانیتو با پای خود پایین نیامد. او و کارلوس پاونر با بالگرد از کمپ 4 (6900متر) به پایین منتقل شدند. در مصاحبه ای با Desnivel در 5 می ، این اسپانیایی گفت که او " به علت شرایط – نه به خاطر نیاز به بالگرد به پایین رفت." او افزود :" این بالگرد پس از چند بار جستجو برای یافتن تولو بر قراز این منطقه آنجا بود ، پس از آن به خاطر شرایط – نه به این علت که نیاز به این کار داشتم ( با بالگرد) پایین آمدیم."

پس پرواز با بالگرد یک عملیات نجات نبود. خوانیتومجروح یا بیمار نبود و در معرض خطری فوری هم قرار نداشت. او صرفا از لحاظ جسمی خسته بود و تصمیم گرفت که از کوه خارج شود. او می توانسته است با پای خود – با امکانات خودش – فرود آید ، اما به دلایل راحتی خود با بالگرد فرود آمد.

این رویداد توجه کسانی را که مرتبط با آمار هستند و لازم می دانند در این ورزش باید بازاندیشی شود جلب کرد، چون بالگرد ها در هیمالیا و قراقروم نسبتا رایج می شوند که این نه تنها به خاطر عملیات نجات نیست بلکه چندین کوه نورد در حال انتقال از طریق بالگرد به کمپ اصلی هستند که می رساند وقت آن فرا رسیده است تا این تعریف صورت گیرد کدام اکسپدیشن کوه نوردی معتبر و کدام یک غیر معتبر در نظر گرفته شوند. برای مثال یک کوه نورد هم هوا شده می تواند با بالگرد تا گردنه جنوبی اورست منتقل شود، به قله برود ، و بعد درست قبل از موعد تا گردنه جنوبی پایین بیاید و سوار بر بالگرد از کوه خارج شود؟ و آیا می توان تلاش ABC – قله – ABC را معتبر دانشت صرفا به این خاطر که از آبشار یخی خومبو اجتناب شود؟ اگر " صعود به قله " خوانیتو معتبر باقی بماند ، این موضوع امکان جدیدی را پیش روی کوه نوردان خواهد گذاشت؟ تنها کار لازم  صعود کوه تا قله خواهد بود. در هنگام فرود ، بالگرد می تواند او را در هر نقطه ای سوار کند و با تایید صعودش به خانه برگردد.

این بحث باز است : در نگاه اول " صعود به قله " خوانیتو و پاونر در آناپورنا معتبر نیست ، و اویارزابال اگر می خواهد " رقابت دوبله اش " را کامل کند باید به آناپورنا برگردد.

2) کدام یک مسیر استاندارد شیشاپانگما است؟

از طریق ایمیل از نویسنده در مورد مسیر عادی شیشاپانگما سوال شد. کوچک ترین 8000 متری کوهی بسیار عجیب و غریب است. با نگاهی مختصر به ارقام ، می توان این فرض را کرد که تنها با 304 نفری که به آن صعود کرده اند قله ای پرطرفدار نمی باشد و اما اگر در این آمار کوه نوردانی را که به قله پیشین ( شیشاپانگما مرکزی) رسیده اند لحاظ شود ، تعداد بسیار بالا می رود و در کل به 1078 نفر صعود کرده می رسد.

اختلاف این دو با دو کلمه توضیح داده می شود: یال قله . مسیر عادی در رخ شمالی ( مسیر چینی 1964) و چندین مسیر دیگر آن به شیشاپانگما مرکزی می رسد. چون یال بین آن و قله اصلی بسیار خطرناک و بی حفاظ و باز است ، اکثر کوه نوردان تصمیم می گیرند در قله پیشین پایین تر توقف کنند ( بسیاری از آنها ادعا می کنند که " فاتح قله " هستند ، علیرغم اینکه همه می دانند که آنها یک یال تا موفقیت فاصله دارند).

چندین کوه نورد ، مخصوصا به خاطر این مسئله ، در جستجوی مسیرهای جایگزین بوده اند ، و به سمت چپ ( رخ شرقی) رفته اند تا از این یال اجتناب و مستقیما به قله اصلی پیشروی کنند. در نتیجه ، مسیرهای جدید ظاهر می شوند. اولین آنها Obojes و Putz اتریشی (1980) بود: " کوه نوردان ما مسیر اولین صعود چینی ها را تا کمپ 4 دنبال کردند. در دامنه های قله به شرق دورتر رفتند و بعد مستقیم تا یال شمال شرق بالا رفتند ، که آن را تا قله دنبال کردند." (منبع AAJ). این مسیر در سال 2010  برای اولین بار توسط تمام تیم ها تکرار شد که مجموعا 19 صعود به قله بود.

ایناکی اوچوا د اولزا در سال 2006 کم و بیش این مسیر را دنبال کرد. اما او از قسمت ها پایین تر این رخ ، زیر نوار سراک رفت ، و پس از آن دوباره به مسیر مستقیم در مرکز تا قله ملحق شد. این مسیر متفاوت در سال 2007 توسط دانیل فیشر ( آمریکایی) و لاکپا شرپا ( نپالی) تکرار شد ، اما به اشتباه به قله مرکزی رفتند و آندرولاک ( اتریشی) و نیل وارد ( بریتانیا) هم در سال 2009 آن را تکرار کردند.

و بالاخره ، در منتهاالیه شرق ، پس از تراورس کردن کل جبهه تا یال شمال شرق ، مسیر سال 2002 روس ها ( بوگومولوف و اولی نیک ) قرار دارد ، که  تکرار نشده است.

در سمت دیگر قله ، این امکان هست که گفته شود " مسیر بریتانیایی ها " در رخ جنوب غرب شیشاپانگما مسیری عادی است. از سال 2000 به بعد 57 بار از طریق این مسیر به بلندترین نقطه صعود شد. در نتیجه ، 41% صعودها از این مسیر انجام شد ، که آن را هم به مسیری استاندارد تبدیل می کند. در حقیقت ، از میان مسیرهای فنی بر روی 8000 متری ها این پرطرفدارترین مسیر می باشد.

دست آخر  شیشاپانگما ( مانند اورست و کی دو) دو مسیر استاندارد ( چینی 64 و بریتانیایی 82) دارد. در آینده ، اگر مسیر متفاوت اتریشی ها ( 80) رایج شود ؛ این موضوع می تواند شیشاپانگما را به اولین 8000 متری با سه مسیر عادی ( یا حتی ممکن است " مسیر چینی ها " کنار گذاشته شود) تبدیل کند.

3) شایعاتی وجود دارد مبنی بر اینکه اولین " خانواده " در کنارهم  به قله  صعود کردند.

جوردن رومرو پسر اعجوبه ( آمریکایی ) ، جوان ترین کوه نورد صعود کننده به اورست ( 22می) ، شانه به شانه پدرش پاول رومرو ( آمریکایی) و نامادری اش کارن لوندگرن ( آمریکایی) به قله رسید. در وب سایت شخصی شان ، آنها خودشان را اولین خانواده ای عنوان کردند که در کنار هم به قله صعود کردند.

مفهوم " خانواده " از کشوری به کشور دیگر فرق می کند. مفهوم سنتی آن پدر،مادر، و بچه هاست. اما نمونه های عاطفی- اجتماعی می تواند به این مفهوم چند گونه دیگر را هم بیفزاید. در سال 2008  مالوری ها ( کانادایی) با هم به اورست صعود کردند.( دن و پسرهایش آدام و آلن). در 23 می 2010 ، استودرها ( اتریشها) جبهه تبتی کوه را صعود کردند.( ویلفرد – پدر ، سیلویا- مادر ، و کلاودیا – دختر).

پس ، اگر از تعریف " سنتی " خانواده استفاده کنیم ، رومرو ها اولین خواهند بود. اما اگر از مفهوم غیر سنتی (عاطفی- اجتماعی ) استفاده کنیم ، در این صورت اولین نخواهند بود.

همچنین در سال 2010 ، خانواده های " دیگری هم به قله رسیدند:

1) Willie Benegas and Damian Benegas - برادر

2) Lhakpa Rita and Kami Rita - برادر

3) Ruairidh Finlayson and Fionnlagh Finlayson (UK) - برادر

4) Malgorzata Pierz-Penkala and Daniel Mizera (POL) – مادر و پسر

5) John Dahlem and Ryan Dahlem (USA) – پدر و پسر

6) Brandon Chalk and Kristine Chalk (USA) – زن و شوهر

7) Vladimir Fetjek and Denise Fetjek (USA) – زن و شوهر

8) Richard Birrer and Richard Birrer Jr. (USA) – پدر و پسر

9) Bryan Chapman and Michael Chapman (USA) - برادر

تذکر: این وقایع نگاری بر اساس اطلاعات مقدماتی است و تحت بررسی می باشد. برخی ارقام در ماه های آتی تجدید نظر خواهند شد، و تصحیحات احتمالی ممکن است بر روی آن صورت گیرد.

منبع : http://explorersweb.com/everest_k2/news.php?id=19533

نویسنده : رودریگو گرانزوتو Rodrigo Granzotto

مترجم : فریدون شیرمحمدلی